Ewa Bartosińska

Projekt Siła demokracji

Rodzaje umów – którą wybrać i dlaczego to ma znaczenie?

Kolejne spotkanie w ramach projektu „Siła Demokracji” nr 2023-3-PL01-ESC30-SOL-000184131 poświęciliśmy porównaniu trzech podstawowych form zatrudnienia: umowie o pracę, umowie zleceniu i umowie o dzieło.

Porównaliśmy je w pięciu kluczowych obszarach:

Kategoria Umowa o pracę Umowa zlecenie Umowa o dzieło
Regulacja prawna Kodeks pracy Kodeks cywilny Kodeks cywilny
Czas trwania Na czas określony, nieokreślony lub próbny Na czas wykonania zlecenia Do wykonania konkretnego dzieła
Składki ZUS Obowiązkowe dla pracownika i pracodawcy Obowiązkowe (jeśli to jedyne źródło dochodu) Brak składek, chyba że zawarta z własnym pracodawcą
Urlop Przysługuje – 20/26 dni rocznie Nie przysługuje Nie przysługuje
Okres wypowiedzenia Tak, zależny od stażu pracy Ustalany w umowie lub wg przepisów Kodeksu cywilnego Zazwyczaj brak, można rozwiązać tylko za zgodą stron

Dzięki tej analizie uczestnicy zrozumieli, że umowa o pracę to najbardziej stabilna forma zatrudnienia, ale czasem elastyczność umowy zlecenia lub zadaniowość umowy o dzieło może lepiej pasować do konkretnej sytuacji życiowej lub zawodowej.

Świadomy wybór umowy to pierwszy krok do bezpiecznej i uczciwej pracy.
Projekt SpotkajMy się w teatrze

Spektakl „Zemsta” w Teatrze Kameralnym

Kolejnym działaniem w ramach projektu „SpotkajMY się w teatrze” nr 2024-1-PL01-ESC30-SOL-000233242 była wizyta jednej z klas II LO w Opolu w Teatrze Kameralnym, gdzie uczniowie obejrzeli inscenizację „Zemsty” Aleksandra Fredry.

Choć dramat jest doskonale znany z kanonu lektur szkolnych, młodzież zgodnie przyznała, że spektakl pozwolił im spojrzeć na tę historię z zupełnie innej strony. Żywa gra aktorska, lekkość dialogów i współczesne akcenty sprawiły, że klasyczna komedia nabrała świeżości i energii. Wielu uczniów zwracało uwagę na to, jak aktorzy potrafili wydobyć humor zawarty w tekście, który na kartach książki nie zawsze wybrzmiewa równie mocno. Współczesna forma inscenizacji pomogła także przełamać przekonanie, że klasyka musi być poważna i odległa.

Dla fundacji takie doświadczenia są bardzo cenne — pokazują, że teatr może stać się dla młodzieży przestrzenią radości, a nie tylko obowiązkiem wynikającym z programu nauczania.
Projekt Wiedzieć jak

Jakie są obowiązki pracownika w Polsce?

Na kolejnym spotkaniu w ramach projektu Wiedzieć jak 2023-3-PL01-ESC30-SOL-000184966 rozmawialiśmy o tym, co każdy pracownik w Polsce powinien wiedzieć o swoich obowiązkach.

Podstawowym obowiązkiem pracownika jest sumienne i staranne wykonywanie pracy oraz stosowanie się do poleceń przełożonych – oczywiście tylko tych, które nie są sprzeczne z prawem lub umową o pracę.

Do innych ważnych obowiązków należą m.in.: – przestrzeganie czasu pracy i regulaminu,
– dbanie o bezpieczeństwo i higienę pracy,
– ochrona mienia pracodawcy,
– zachowanie tajemnicy służbowej,
– poszanowanie zasad współżycia społecznego w miejscu pracy.

💡 Ciekawostka: pracodawca nie może zabronić pracownikowi podjęcia drugiej pracy – chyba że przepisy wprost tego zabraniają lub pracownik podpisał umowę o zakazie konkurencji.

Zakaz konkurencji oznacza, że pracownik zobowiązuje się, że nie będzie prowadził działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy ani nie podejmie pracy u konkurencji – ale tylko wtedy, gdy zawarta jest pisemna umowa.

To było naprawdę praktyczne spotkanie – uczestnicy pytali o konkretne sytuacje i dzielili się swoimi doświadczeniami.
Projekt Siła demokracji

Wizyta w organizacji pozarządowej – siła społeczeństwa obywatelskiego

Kolejne spotkanie w ramach projektu „Siła Demokracji” nr 2023-3-PL01-ESC30-SOL-000184131 było wizytą w jednej z lokalnych organizacji pozarządowych, które działają na rzecz praw człowieka i edukacji obywatelskiej.

Uczestnicy poznali kulisy codziennej pracy NGO, dowiedzieli się, jak powstają projekty społeczne i jak wygląda współpraca z wolontariuszami. Rozmawialiśmy również o tym, jak młodzi ludzie mogą włączyć się w działania na rzecz wspólnego dobra.

Spotkanie pokazało, że siłą demokracji jest aktywność obywateli – także tych najmłodszych, którzy chcą działać i zmieniać świat wokół siebie.
Projekt Siła demokracji

Jaką umowę podpisać? Rodzaje zatrudnienia w praktyce

Kolejne spotkanie w ramach projektu „Siła Demokracji” nr 2023-3-PL01-ESC30-SOL-000184131 poświęcone było rodzajom umów, jakie można zawrzeć w Polsce podejmując pracę.

Uczestnicy poznali podstawowe akty prawne – Kodeks pracy i Kodeks cywilny – oraz różnice między umową o pracę, umową zlecenie a umową o dzieło. Rozmawialiśmy o tym, czym jest stosunek pracy, kiedy mamy prawo do urlopu i jak wyglądają obowiązki pracodawcy wobec pracownika.

Ważnym wnioskiem było to, że nie każda umowa cywilnoprawna może zastąpić umowę o pracę – i że znajomość swoich praw to nie fanaberia, tylko narzędzie do ochrony siebie.

Spotkanie pokazało, że świadomość prawna to najlepszy sposób na unikanie nieporozumień – i pewność, że nasze zaangażowanie zawodowe jest traktowane poważnie.
Projekt SpotkajMy się w teatrze

Pan Cogito wśród uczniów

W ramach projektu „SpotkajMY się w teatrze” nr 2024-1-PL01-ESC30-SOL-000233242 zostało zorganizowane niezwykłe spotkanie z poezją Zbigniewa Herberta. Przez cały dzień młodzież mogła wysłuchać wierszy w interpretacji Andrzeja Jakubczyka, aktora Teatru im. Jana Kochanowskiego.

W wydarzeniu aktywnie uczestniczyli również uczniowie:

  • Fabian Golonka z klasy III G, który wcielił się w ucznia Pana Cogito
  • oraz Beata Karaźniewicz z II C, która swoją muzyką na skrzypcach nadała spotkaniu szczególny, skupiony nastrój.

Ten dzień stał się chwilą wytchnienia od szkolnego tempa — momentem, w którym słowo poetyckie mogło wybrzmieć w pełni, skłaniając do refleksji i poruszeń, które często pojawiają się dopiero później. Wierzymy, że kontakt z poezją ma moc — tak jak zakładamy w projekcie „SpotkajMY się w teatrze”.
Projekt Wiedzieć jak

Internetowe Konto Pacjenta – jak działa i kto może z niego korzystać?

Na kolejnym spotkaniu w ramach projektu Wiedzieć jak 2023-3-PL01-ESC30-SOL-000184966 rozmawialiśmy o Internetowym Koncie Pacjenta (IKP) – nowoczesnym narzędziu, które ułatwia dostęp do opieki zdrowotnej w Polsce.

💡 Czym jest IKP?
To bezpłatna aplikacja Ministerstwa Zdrowia dostępna na stronie pacjent.gov.pl. Dzięki niej można łatwo i bezpiecznie sprawdzić informacje medyczne dotyczące:

  • swoich e-recept i e-skierowań,
  • wyboru lekarza podstawowej opieki zdrowotnej,
  • zdrowia swoich dzieci lub osoby, która nas upoważniła.

📌 Dla kogo?
Z IKP mogą korzystać także obywatele Ukrainy, którzy otrzymali numer PESEL – to bardzo przydatne narzędzie, zwłaszcza w nowym kraju!

Podczas zajęć uczestnicy dowiedzieli się, jak założyć konto, gdzie się zalogować i jak wygląda cały proces. Wiele osób było zaskoczonych, jak szybko można uzyskać dostęp do własnej dokumentacji medycznej!

Zdecydowanie polecamy – to wygoda, bezpieczeństwo i łatwiejsza komunikacja z lekarzem.
Projekt Siła demokracji

Pierwsza praca – jak się za to zabrać?

Kolejne spotkanie w ramach projektu „Siła Demokracji” nr 2023-3-PL01-ESC30-SOL-000184131 dotyczyło tematu, który budzi sporo emocji – pierwszej pracy.

Rozmawialiśmy o tym, czym właściwie jest zatrudnienie, jakie prawa ma młody pracownik i czego powinien się spodziewać podpisując umowę. Uczestnicy poznali różnice między pracownikiem a pracodawcą, oraz dowiedzieli się, że podejmowanie pracy musi być zgodne z przepisami – szczególnie jeśli dotyczy osób poniżej 18. roku życia.

Spotkanie było też okazją, by porozmawiać o oczekiwaniach i realiach rynku pracy. O tym, że uczciwa praca zasługuje na uczciwe warunki.

To był ważny krok w stronę dorosłości – z wiedzą w kieszeni zawsze łatwiej stawiać pierwsze zawodowe kroki.
Projekt Siła demokracji

Wykład z prawa – poznajemy zasady wymiaru sprawiedliwości

Kolejne spotkanie w ramach projektu „Siła Demokracji” nr 2023-3-PL01-ESC30-SOL-000184131 było wykładem z prawa prowadzonym przez przedstawiciela środowiska prawniczego.

Poruszyliśmy zagadnienia dotyczące funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, roli sądów oraz praw obywateli. Uczestnicy mogli zadawać pytania i rozwiewać wątpliwości dotyczące m.in. prawa karnego i cywilnego.

To spotkanie uświadomiło nam, jak istotna jest znajomość prawa w codziennym życiu i jak wiele sytuacji życiowych się z nim wiąże.