Jakie są obowiązki pracownika w Polsce?

Na kolejnym spotkaniu w ramach projektu Wiedzieć jak 2023-3-PL01-ESC30-SOL-000184966 rozmawialiśmy o tym, co każdy pracownik w Polsce powinien wiedzieć o swoich obowiązkach.

Podstawowym obowiązkiem pracownika jest sumienne i staranne wykonywanie pracy oraz stosowanie się do poleceń przełożonych – oczywiście tylko tych, które nie są sprzeczne z prawem lub umową o pracę.

Do innych ważnych obowiązków należą m.in.: – przestrzeganie czasu pracy i regulaminu,
– dbanie o bezpieczeństwo i higienę pracy,
– ochrona mienia pracodawcy,
– zachowanie tajemnicy służbowej,
– poszanowanie zasad współżycia społecznego w miejscu pracy.

💡 Ciekawostka: pracodawca nie może zabronić pracownikowi podjęcia drugiej pracy – chyba że przepisy wprost tego zabraniają lub pracownik podpisał umowę o zakazie konkurencji.

Zakaz konkurencji oznacza, że pracownik zobowiązuje się, że nie będzie prowadził działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy ani nie podejmie pracy u konkurencji – ale tylko wtedy, gdy zawarta jest pisemna umowa.

To było naprawdę praktyczne spotkanie – uczestnicy pytali o konkretne sytuacje i dzielili się swoimi doświadczeniami.

Wizyta w organizacji pozarządowej – siła społeczeństwa obywatelskiego

Kolejne spotkanie w ramach projektu „Siła Demokracji” nr 2023-3-PL01-ESC30-SOL-000184131 było wizytą w jednej z lokalnych organizacji pozarządowych, które działają na rzecz praw człowieka i edukacji obywatelskiej.

Uczestnicy poznali kulisy codziennej pracy NGO, dowiedzieli się, jak powstają projekty społeczne i jak wygląda współpraca z wolontariuszami. Rozmawialiśmy również o tym, jak młodzi ludzie mogą włączyć się w działania na rzecz wspólnego dobra.

Spotkanie pokazało, że siłą demokracji jest aktywność obywateli – także tych najmłodszych, którzy chcą działać i zmieniać świat wokół siebie.

Jaką umowę podpisać? Rodzaje zatrudnienia w praktyce

Kolejne spotkanie w ramach projektu „Siła Demokracji” nr 2023-3-PL01-ESC30-SOL-000184131 poświęcone było rodzajom umów, jakie można zawrzeć w Polsce podejmując pracę.

Uczestnicy poznali podstawowe akty prawne – Kodeks pracy i Kodeks cywilny – oraz różnice między umową o pracę, umową zlecenie a umową o dzieło. Rozmawialiśmy o tym, czym jest stosunek pracy, kiedy mamy prawo do urlopu i jak wyglądają obowiązki pracodawcy wobec pracownika.

Ważnym wnioskiem było to, że nie każda umowa cywilnoprawna może zastąpić umowę o pracę – i że znajomość swoich praw to nie fanaberia, tylko narzędzie do ochrony siebie.

Spotkanie pokazało, że świadomość prawna to najlepszy sposób na unikanie nieporozumień – i pewność, że nasze zaangażowanie zawodowe jest traktowane poważnie.

Pan Cogito wśród uczniów

W ramach projektu „SpotkajMY się w teatrze” nr 2024-1-PL01-ESC30-SOL-000233242 zostało zorganizowane niezwykłe spotkanie z poezją Zbigniewa Herberta. Przez cały dzień młodzież mogła wysłuchać wierszy w interpretacji Andrzeja Jakubczyka, aktora Teatru im. Jana Kochanowskiego.

W wydarzeniu aktywnie uczestniczyli również uczniowie:

  • Fabian Golonka z klasy III G, który wcielił się w ucznia Pana Cogito
  • oraz Beata Karaźniewicz z II C, która swoją muzyką na skrzypcach nadała spotkaniu szczególny, skupiony nastrój.

Ten dzień stał się chwilą wytchnienia od szkolnego tempa — momentem, w którym słowo poetyckie mogło wybrzmieć w pełni, skłaniając do refleksji i poruszeń, które często pojawiają się dopiero później. Wierzymy, że kontakt z poezją ma moc — tak jak zakładamy w projekcie „SpotkajMY się w teatrze”.

Internetowe Konto Pacjenta – jak działa i kto może z niego korzystać?

Na kolejnym spotkaniu w ramach projektu Wiedzieć jak 2023-3-PL01-ESC30-SOL-000184966 rozmawialiśmy o Internetowym Koncie Pacjenta (IKP) – nowoczesnym narzędziu, które ułatwia dostęp do opieki zdrowotnej w Polsce.

💡 Czym jest IKP?
To bezpłatna aplikacja Ministerstwa Zdrowia dostępna na stronie pacjent.gov.pl. Dzięki niej można łatwo i bezpiecznie sprawdzić informacje medyczne dotyczące:

  • swoich e-recept i e-skierowań,
  • wyboru lekarza podstawowej opieki zdrowotnej,
  • zdrowia swoich dzieci lub osoby, która nas upoważniła.

📌 Dla kogo?
Z IKP mogą korzystać także obywatele Ukrainy, którzy otrzymali numer PESEL – to bardzo przydatne narzędzie, zwłaszcza w nowym kraju!

Podczas zajęć uczestnicy dowiedzieli się, jak założyć konto, gdzie się zalogować i jak wygląda cały proces. Wiele osób było zaskoczonych, jak szybko można uzyskać dostęp do własnej dokumentacji medycznej!

Zdecydowanie polecamy – to wygoda, bezpieczeństwo i łatwiejsza komunikacja z lekarzem.

Pierwsza praca – jak się za to zabrać?

Kolejne spotkanie w ramach projektu „Siła Demokracji” nr 2023-3-PL01-ESC30-SOL-000184131 dotyczyło tematu, który budzi sporo emocji – pierwszej pracy.

Rozmawialiśmy o tym, czym właściwie jest zatrudnienie, jakie prawa ma młody pracownik i czego powinien się spodziewać podpisując umowę. Uczestnicy poznali różnice między pracownikiem a pracodawcą, oraz dowiedzieli się, że podejmowanie pracy musi być zgodne z przepisami – szczególnie jeśli dotyczy osób poniżej 18. roku życia.

Spotkanie było też okazją, by porozmawiać o oczekiwaniach i realiach rynku pracy. O tym, że uczciwa praca zasługuje na uczciwe warunki.

To był ważny krok w stronę dorosłości – z wiedzą w kieszeni zawsze łatwiej stawiać pierwsze zawodowe kroki.

Wykład z prawa – poznajemy zasady wymiaru sprawiedliwości

Kolejne spotkanie w ramach projektu „Siła Demokracji” nr 2023-3-PL01-ESC30-SOL-000184131 było wykładem z prawa prowadzonym przez przedstawiciela środowiska prawniczego.

Poruszyliśmy zagadnienia dotyczące funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, roli sądów oraz praw obywateli. Uczestnicy mogli zadawać pytania i rozwiewać wątpliwości dotyczące m.in. prawa karnego i cywilnego.

To spotkanie uświadomiło nam, jak istotna jest znajomość prawa w codziennym życiu i jak wiele sytuacji życiowych się z nim wiąże.

Spotkanie z romantyzmem

Uczniowie odwiedzili Teatr Lalki i Aktora, gdzie obejrzeli monodram „Uciec od rozpaczy. Życie romantyczne zamknięte w monodramie”. Wyjście odbyło się w ramach projektu „SpotkajMY się w teatrze” nr 2024-1-PL01-ESC30-SOL-000233242 i stało się ważnym momentem wprowadzającym młodzież w świat teatralnej interpretacji literatury.

Scenariusz i reżyseria Anny Wieczorek pozwoliły zobaczyć teksty epoki romantyzmu w nowym, bardziej osobistym świetle. Fragmenty najważniejszych dzieł polskich romantyków, przedstawione w formie monodramu, otworzyły przestrzeń do refleksji nad emocjami, wyborami i dylematami znanymi z lektur szkolnych. Wielu uczniów podkreślało później, że dzięki scenicznej interpretacji łatwiej było im zrozumieć sens i symbolikę tekstów, które dotąd wydawały im się odległe.

Po spektaklu młodzież miała możliwość rozmowy z reżyserką, co pozwoliło im przyjrzeć się pracy aktorskiej „od kuchni” i lepiej zrozumieć proces twórczy. Było to cenne doświadczenie, które pokazało, jak wiele znaczeń można wydobyć z dobrze znanej literatury, gdy dostanie ona nową formę.

Co grozi za niechodzenie do szkoły?

Kolejne spotkanie w ramach projektu „Siła Demokracji” nr 2023-3-PL01-ESC30-SOL-000184131 dotyczyło tego, co dzieje się, gdy ktoś nie spełnia obowiązku nauki.

To nie tylko sprawa szkoły czy rodziców – to również kwestia prawna. W przypadku braku realizacji obowiązku nauki gmina ma obowiązek kontrolować sytuację, a rodzice muszą na żądanie burmistrza czy wójta przedstawić informacje na temat formy nauki swojego dziecka.

Jeśli mimo tego obowiązek nie jest spełniany, sprawa może trafić na ścieżkę egzekucyjną – tak, jak inne sprawy administracyjne. To ważne, by każdy miał świadomość, że edukacja to nie tylko przywilej, ale i odpowiedzialność.

To spotkanie uświadomiło uczestnikom, że prawo do nauki to coś, czego nie warto lekceważyć – bo jego brak ma realne konsekwencje.